Dernek Çalışanlarının Kamu Görevlisi Sıfatını Taşıyıp Taşımadıkları

Bilindiği üzere, görevi kötüye kullanma ve zimmet gibi bazı suçlar yalnızca kamu görevlileri tarafından işlenebilmektedir. Peki kimler kamu görevlisi sıfatına sahiptir? Kamuya yararlı dernek çalışanları da TCK uyarınca kamu görevlisi sayılırlar mı?

Kamu Görevlisi Kavramı

TCK 6/1-c: Kamu görevlisi deyiminden; kamusal faaliyetin yürütülmesine atama veya seçilme yoluyla ya da herhangi bir surette sürekli, süreli veya geçici olarak katılan kişi, anlaşılır. 

Madde gerekçesi: “…memur kavramını da kapsayan “kamu görevlisi” tanımına yer verilmiştir. Yapılan yeni tanıma göre, kişinin kamu görevlisi sayılması için aranacak yegane ölçüt, gördüğü işin bir kamusal faaliyet olmasıdır. Bilindiği üzere, kamusal faaliyet, Anayasa ve kanunlarda belirlenmiş olan usullere göre verilmiş olan bir siyasal kararla, bir hizmetin kamu adına yürütülmesidir. Bu faaliyetin yürütülmesine katılan kişilerin maaş, ücret veya sair bir maddî karşılık alıp almamalarının, bu işi sürekli, süreli veya geçici olarak yapmalarının bir önemi bulunmamaktadır. Bu bakımdan, örneğin mesleklerinin icrası bağlamında avukat veya noterin kamu görevlisi olduğu hususunda bir tereddüt bulunmamaktadır. Keza kişi, bilirkişilik, tercümanlık ve tanıklık faaliyetinin icrası kapsamında bir kamu görevlisidir.”

Dernek Çalışanlarını Kamu Görevlisi Kabul Eden YCD Kararları

  • “…Sanığın sabit olan dernekler kanununun yönetim kurulu başkan ve üyelerine verilecek ücreti ile her türlü ödenek, yolluk ve tazminatlar genel kurul tarafından tespit olunur hükmüne aykırı olarak genel kurulda her hangi bir karar alınmadan, 2012, 2013, 2014 yıllarında toplam 8500 TL gider pusulası ile izah belirtilmeden ücret almak fiiline uyan 5237 sayılı TCK’nın 257/2. maddesi gereğince gerekçede açıklanan suçun işleniş biçimi, neticesi, suçun işlendiği yer ve zaman, suç konusunun önem ve değeri, sanığın amacı ve saiki ile cezanın amacının gerçekleşmesinin sağlanması birlikte değerlendirilerek takdiren 3 AY HAPİS CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA…” Y. 15. Ceza Dairesi 2018/3335 E., 2018/4895 K.
  • “…Sanık hakkında kurulan hükme yönelik müdafiinin temyiz itirazlarının incelenmesinde ise; …….. Derneği …….. Şubesi Başkanı olan sanığın çift imzayla çek karnesi alma ve çek keşide etme yetkisi olmasına rağmen, tek imza ile Oyakbank Bağcılar Şubesinden çek karnesi alıp müşteki emrine çek keşide etmekten ibaret eyleminin 765 sayılı TCK’nun 240. maddesi (5237 sayılı TCK’nun 257/1) kapsamında görevi kötüye kullanma suçunu oluşturacağı…” Y. 11. Ceza Dairesi 2015/6816 E., 2015/30571 K.

Dernek Çalışanlarını Kamu Görevlisi Kabul Etmeyen YCD Kararları

  • “…Olay tarihinde Aydın ilinde faaliyet gösteren Engelliler Derneği yönetim kurulu başkanı olan sanığın, Dernekler Kanununa uygun davranmayarak defter ve belgeleri düzgün tutmayıp gelir ve giderleri zamanında işlemeyerek görevinin gereklerine aykırı davranmak suretiyle kamu zararına neden olduğu kabul edilerek görevi kötüye kullanma suçundan mahkumiyetine karar verilmiş ise de; 5237 sayılı TCK’nın 257. maddesinde düzenlenen suçun kamu görevlileri ile özel yasalarında kamu görevlisi gibi cezalandırılacakları öngörülen kişiler tarafından işlenebileceği ancak 5253 sayılı Yasada buna dair bir hükmün yer almadığı…” Y. 5. Ceza Dairesi 2018/11467 E., 2019/2787 K.
  • “…Buna göre; dernekler kamu yararına faaliyette bulunsalar da, birer özel hukuk tüzel kişisi olmaları ve bu şekilde örgütlenmeleri nedeni ile işlem ve eylemlerinin Anayasa’nın 123/2 ve 128. maddelerinde belirtilen genel idare esaslarına tabi olmaması, bu sebeple de çalışanlarının da özel bir yasa hükmü bulunmadan bu rejime tabi kılınamayacağı hususları birlikte değerlendirildiğinde, kamu yararına çalışan derneklerin ve bu kapsamda … Kurumunun kamu hizmeti yürüttüğünün de kabul edilemeyeceği, yasa koyucunun bu konuda iradesini açıkça ortaya koyarak mevcut Yasa’da kamu görevlisi sayılacaklarına ilişkin bir hükme de yer vermediğinden çalışanlarının kamu görevlisi gibi cezalandırılmalarının mümkün olmadığı, şayet yasa koyucunun amacının aksi yönde olması halinde, tıpkı TCK’nın 235/5, 236/1, 252/8. maddelerinde belirtildiği şekilde özel olarak kamu yararına çalışan derneklerle ilgili de zimmet suçu yönünden de hüküm getirebileceği halde bu yola gitmediği, bir başka anlatımla, zimmet suçu yönünden böyle bir hükmü benimsemediği, 5237 sayılı TCK’nın 2/3. maddesine aykırı olarak kıyasa yol açacak şekilde TCK’nın 6/1-c maddesinin de aleyhe yorumlanamayacağı, kanunilik ilkesi gereği kanunla belirlenmesi gereken dernek çalışanlarının ceza hukuku anlamında hukuki statülerinin, yorum yoluyla kamu görevlisi olarak nitelendirilemeyeceği, içtihatlarla belirlenemeyeceği…” Y. 5. Ceza Dairesi 2018/786 E., 2021/6046 K. (Benzer şekilde: Y. 5. Ceza Dairesi 2019/7274 E., 2021/2859 K.)

Sonuç

Şu an itibariyle kamu görevlilerinin işlediği suçlara ağırlıkla bakmakta olan ceza dairesi, Yargıtay 5. Ceza Dairesi’dir. Bu dairenin görüşü ise kamuya yararlı dernek çalışanlarının “kamu görevlisi” sıfatını haiz olmadığı yönündedir. Dolayısıyla güncel olarak kabul edilen görüşe göre, kamuya yararlı bir faaliyet yürütseler dahi, dernek çalışanları sadece kamu görevlileri tarafından işlenebilen özgü suçları işleyemeyeceklerdir.

İletişime Geç
Whatsapp'tan Yaz
Merhaba 👋
Okuduğunuz konuyla ilgili veya başka bir konuda danışmanlık ve vekillik hizmeti hakkında ayrıntılı bilgi almak için aşağıdaki butona basabilirsiniz.
Av. Oğuzhan Yazıcı | İstanbul