Devremülk Kurulumu, Kullanılması ve Sona Ermesi

Genel Olarak Devremülk

Devremülk hakkı, Kat Mülkiyeti Kanunu’nda düzenlenmiş olmasına rağmen kat mülkiyeti hukukunun uygulanmadığı yapılar da devremülk hakkına konu olabilmektedir. Kanun koyucunun yaptığı tanıma göre devremülk hakkı, konut olarak kullanılmaya elverişli bir yapı veya bağımsız bölümün ortak maliklerden her biri lehine kurulan ve her birinin bu yapı veya bağımsız bölümden yılın belli dönemlerinde faydalanmasına imkan sağlayan bir irtifak hakkıdır. Bu hak, paylı mülkiyet payına bağlı kurulmaktadır.

Devremülk Hakkının Kurulması

Paydaşlar devremülk kurmak için tapu müdürlüğünde sözleşme düzenlemelilerdir. Resmi senet niteliğindeki bu sözleşmede bakım masraflarının nasıl karşılancağı, devir zamanları, kullanma süreleri gibi hususlar belirtilecektir. Bu hak tescil edilmeyecek, yalnızca ilgili taşınmazın beyanlar hanesine kaydedilecektir. Bu nedenle doktrinde, devremülk hakkının gerçekte bir irtifak hakkı olmadığı görüşü de savunulmaktadır.

Devremülk Hakkının Kullanımı

Kural olarak devremülk hakkı sahibinin, kendi döneminin kullanma hakkını bir başkasına bırakmasına engel yoktur. Ancak resmi senette aksi öngörülebilecektir. Bu durumda örneğin bir kiracıya kiralanmasına engel olunabilir, dolayısıyla tasarruf hakkı da epey kısıtlanmış olacaktır.

Devremülk hakkına dayalı olarak taşınmazı konutu kullanma süresi 15 günden az olamayacaktır.

Devremülke konu olan meskenin yönetiminin sağlanması için bir yönetici atanması gerekmektedir. Devre mülk sistemine daha çok tatil köylerinde vb. yerlerde rastlandığından yönetici de genelde bu tatil sitesinin işleteni olmaktadır.

Devremülk hakkı nedeniyle açılan davalar genelde tüketici hukuku kapsamına girmektedir.

Devremülk Hakkının Sona Erme Halleri

  • KMK m. 63 gereği üzerinde devre mülk hakkı kurulan yapı veya bağımsız bölümün ortak malikleri, aksi sözleşme ile kararlaştırılmamışsa, ortaklığın giderilmesini isteyemezler. Dolayısıyla sözleşmede özel olarak ortaklığın giderilmesinin istenebileceği düzenlenmişse devremülk hakkı ortaklığın giderilmesi talebiyle sona erebilecektir.
  • Taşınmazın yok olması durumunda da devremülk hakkı kendiliğinden sona erecektir.
  • Tarafların resmi şekilde düzenledikleri sözleşme ile de devremülk sona erebilir.
  • Sözleşme tek taraflı da feshedilebilir.
  • Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uyarınca cayma hakkının kullanılması yolu tercih edilmiş olabilir.

Devremülke İlişkin İçtihatlar

Resmi Şekle Aykırı Devremülk Sözleşmesi İmzalayanların Edimleri İade Yükümlülüğü

“…imzalanan sözleşmenin resmi şekilde yapılmadığından geçersiz sözleşmeye dayalı olarak tarafların verdiklerini iade edecekleri gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken az yukarıda belirtilen hatalı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir. ” Y. 13. HD. 2016/53 E., 2017/11824 K.

Harici Yapılan Devremülk Sözleşmesine İlişkin Uyuşmazlıkta Görev

“…Somut uyuşmazlıkta temyize konu iş bu dava, taraflar arasında düzenlenen devre mülk satış sözleşmesinin feshi isteğine ilişkin olup devre mülk hakkı Kat Mülkiyeti Kanununda düzenlenen taşınmazın müşterek mülkiyet payına bağlı bir haktır. Taşınmazın aynına taalluk etmekte olup, bu kabil satışlarda resmi şekilde yapılması gerekir. Uyuşmazlığın tüketici mahkemelerinde görülmesi için geçerli bir sözleşme olması gerekir. Sözleşme resmi şekilde yapılmamıştır. Bu nedenle 4822 sayılı Kanun ile değişik, 4077 sayılı Kanundan kaynaklanan bir uyuşmazlık yoktur. Dava Borçlar Kanununun Genel Hükümlerine göre açılmış sözleşmenin iptali ve geçersiz sözleşme nedeniyle ödenen paranın tahsili isteğine ilişkindir. Öyle ise taraflar arasındaki uyuşmazlık Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun kapsamında kalmadığına göre davaya bakmaya Tüketici Mahkemesi görevli değildir. Bu durumda uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir…” Y. 20. HD., 2019/3212 E., 2019/4862 K.

error: Content is protected !!