Aile Hukuku

Evlenme Engelleri ve Sonuçları

Evlenmeye engel olan haller Medeni Kanun’da ve Evlendirme Yönetmeliği’nde sayılmıştır.

1- Akraba Evliliği (Hısımlık)

Şu kimseler arasında evlenme yasaktır:

  • Üstsoy ile altsoy arasında; kardeşler arasında; amca, dayı, hala ve teyze ile yeğenleri arasında,
  • Kayın hısımlığı meydana getirmiş olan evlilik sona ermiş olsa bile, eşlerden biri ile diğerinin üstsoyu veya altsoyu arasında,
  • Evlat edinen ile evlatlığın veya bunlardan biri ile diğerinin altsoyu ve eşi arasında.

Ancak akraba evliliği yukarıda sayılan durumların haricinde yasak değildir. Örneğin kuzenlerin veya üvey kardeşlerin evlenmelerinin önünde hukuki bir engel yoktur. Yarım kan kardeşlerinin evliliği ise mümkün değildir.

Sonucu: Evlenmeye engel olacak derecede akrabalığın söz konusu olduğu hallerde evlilik mutlan butlanla sakat olacaktır.

akraba evlenme

2- Önceki Evlilik

2.1. Evli olmak: Nüfus kaydına göre evli görünen bir kimse yeniden evlenemez. Müracaat sırasında, önceki evliliğin ölüm, boşanma veya evliliğin herhangi bir sebeple mahkeme kararı ile son bulmuş olması halinde, evlenme engeli ortadan kalkar. Ancak buna rağmen, bu durum aile kütüklerine tescil edilmedikçe yeniden evlenme yapılamaz.

Sonucu: Buna rağmen bir şekilde evliliğin gerçekleşmesine ihtimalinde eşlerden biri önceden zaten evli olduğundan ikinci evlilik mutlak butlanla sakat olacaktır.

2.2. Gaiplik durumunda: Gaipliğine karar verilen kişinin eşi, mahkemece evliliğin feshine karar verilmedikçe yeniden evlenemez. Kaybolanın eşi evliliğin feshini, gaiplik başvurusuyla birlikte veya ayrıca açacağı bir dava ile isteyebilir.

Sonucu: Buna rağmen bir şekilde evliliğin gerçekleşmesine ihtimalinde eşlerden biri önceden zaten evli olduğundan ikinci evlilik mutlak butlanla sakat olacaktır.

2.3. Kadın için bekleme süresi: Evlilik sona ermişse, kadın, evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün geçmedikçe evlenememektedir. Doğum gerçekleşirse bu süre ortadan kalkar.

Kadının önceki evliliğinden gebe olmadığının anlaşılması veya evliliği sona eren eşlerin yeniden birbiriyle evlenmek istemeleri hallerinde de mahkeme bu süreyi kaldırır.

Sonucu: Buna rağmen bir şekilde kadının bekleme süresi bitmeden evlenmesi halinde, evliliğin butlanı söz konusu olmamaktadır.

3- Sağlık Raporunun Bulunmaması

3.1. Akıl hastalığı halinde: Akıl hastaları, evlenmelerinde tıbbî sakınca bulunmadığı resmi sağlık kurulu raporuyla anlaşılmadıkça evlenemezler.

Sonucu: Eşlerden birinde evlenmeye engel olacak biçimde akıl hastalığının bulunması veya sürekli bir sebeple ayırt etme kudretinden yoksunluk durumu mevcutsa, buna rağmen bir şekilde yapılmış olan evlilik mutlak butlanla sakat olacaktır. Ayırt etme gücünün sonradan kazanılması veya akıl hastalığının iyileşmiş olması durumlarında mutlak butlan davasını yalnız ayırt etme gücünü sonradan kazanan veya akıl hastalığı iyileşen eş açabilecektir. Evlenme sırasında geçici bir sebeple ayırt etme gücünden yoksun olan eşin açacağı dava ise nisbi butlan davasıdır.

3.2. Evlenme Muayenesi Hakkında Nizamnamede öngörülen usul ve esaslar doğrultusunda sağlık raporu alınmaması: Umumi Hıfzıssıhha Kanunu m. 122 ve Evlendirme Yönetmeliği m. 15 gereği evlenecek tarafların önceden sağlık raporu almaları gerekmektedir. Buna göre Frengi, belsoğukluğu ve yumuşak şankr ve cüzzama sahip olanların evlenmeleri yasaktır (Umumi Hıfzıssıhha Kanunu m. 123).

Sonucu: Eşlerin bu hastalıklara rağmen evlenmiş olmaları durumunda evliliğin butlanı söz konusu olmamaktadır. Yani her engel akraba evliliği gibi butlan sonucunu doğurmayacaktır.

4. Evliliğin Butlanı İçin Dava Açma Müddet ve Bu Davayı Açmaya Yetkili Kişiler

Evlenme engeline rağmen evliliğin gerçekleşmesi halinde mutlak butlanın söz konusu olduğu durumlarda ilgili olan herkes, her zaman evliliğin butlanı davası açabilirken; nisbi butlanın söz konusu olduğu durumlarda dava sadece eşler tarafından açılabilecektir. Nisbi butlanda, iptal sebebinin öğrenildiği tarihten itibaren 6 ay ve her halde evlenmenin üzerinden 5 yıl geçmesiyle dava açma hakkı düşer. Örneğin evlenmeye engel olacak kadar yakın akraba evliliği söz konusu ise cumhuriyet savcısı veya ilgili herkes aradan uzun zaman geçmiş olsa bile bu davayı açabilecekken, ayırt etme gücü yokken evlenen kişinin sonradan tekrar temyiz kudretini kazanması ihtimalinde butlan davasını sadece kendisi açabilecektir.

Evlenme engelleri veya başka bir hususla ilgili hukuki danışma için “Online Hukuki Danışma” kısmında yer alan formu doldurabilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir