Gaiplik Davası ve Gaiplik Kararının Sonuçları

Bu yazıda gaiplik davası, ölüm karinesinden farkı ve gaiplik kararının mirasçılığa ve evliliğe olan etkisi üzerinde durulmuştur.

1. Gaiplik ve Ölüm Karinesi Farkı

Gaiplik kararı, ölümü hakkında kuvvetli olasılık bulunan kişi hakkında verilmektedir. Ancak kuvvetli olasılık ile kesin gözle bakmanın farklı olduğu unutulmamalıdır. Eğer ölüme kesin gözle bakılmayı gerektiren bir durum varsa gaiplik davası açılmasına gerek yoktur. Zira bu ihtimalde TMK m. 31’de düzenlenen ölüm karinesi hükmü uygulanacak ve TMK m. 44 hükmü gereğince ceset bulunamamış olsa bile kütüğe ölü kaydı düşülebilecektir.

2. Gaiplik Davasında Usule İlişkin Hususlar

Gaiplik davası çekişmesiz yargı işlerindendir. Yargılama usulü de basit yargılama usulü olacaktır. Gaiplik davası, kişinin Türkiye’de bulunan son yerleşim yerinde açılacaktır. Kişi Türkiye’ye hiç yerleşmemişse nüfus sicilinde kayıtlı olduğu yerde bulunan mahkeme yetkilidir. Böyle bir kayıta da rastlanmıyorsa anne ve babasının bulunduğu yer yetkilidir.

3. Gaiplik Davasında Müddetler

Gaiplik davası açmak için, dayanılan sebebe göre belli süreler beklenmelidir:

3.1. Ölüm tehlikesi içinde kaybolma durumu

Bu durumda gaiplik davasının açılabilmesi için ölüm tehlikesine yol açan olayın ardından en az bir yıl geçmiş olmalıdır.

3.2. Kendisinden uzun süredir haber alınamama durumu

Uzun süredir haber alınamama halinde dava açabilmek için son haber tarihinin üzerinden en az beş yıl geçmiş olmalıdır.

Kaybolan kişi hakkında bilgisi bulunan kişiler ilan yapılarak çağırılacaktır. Bu ilan iki kez yapılacaktır. İlanlar tirajı yüksek olan gazeteler aracılığıyla yapılmaktadır.

Kaybolan kişi gaiplik davası sonuçlanmadan ortaya çıkar veya kendisinden herhangi bir şekilde haber alınırsa ya da öldüğü tespit edilirse gaiplik istemi düşer.

Gaiplik Kararı
Gaiplik kararının verilmesi mahkemeler aracılığıyla olur. Mülki amirin bu konuda bir yetkisi yoktur.

4. Gaiplik Kararının Sonuçları

Gaiplik kararı, ölüm tehlikesine sebep olan olayın yaşandığı ya da kaybolanın kendisinden son haber alındığı tarihten itibaren başlamak üzere geriye yönelik hüküm doğurur.

4.1. Evlilik

Gaiplik, evliliği kendiliğinden sona erdirmemektedir. Ancak kaybolanın eşi, evliliğin feshini, gaiplik davası ile birlikte veya ayrı bir dava ile isteyebilmektedir.

4.2. Gaibin Mirası

Gaiplik kararı mirasçılar terekedeki malları teslim alabilecektir. Ancak bunun belli bir süreliğine teminat göstermeleri gerekebilir. Bu süre ölüm tehlikesiyle kaybolanlarda farklı, uzun süreden beri kendisinden haber alınamayanlarda farklıdır. Ancak bu süreler her halde gaibin en çok 100 yaşına varmasına kadar olacaktır.

Ayrıca mirasçıların göstermesi gereken teminat süresi geçmiş olsa da gaibin ortaya çıkması durumunda mirasçılardan mallar geri istenebilir. Bu geri isteme zilyetlik hükümlerine göre olacaktır.

Kimlerin mirasçı olduğu gaiplik kararının alınma tarihine göre tespit edilmez. Gaibin kaybolma tarihine bakılacaktır.

4.3. Gaibe Düşen Miras

Mirasın açıldığı sırada gaip olan kişinin ölmüş olması halinde onun miras payı kendilerine kalacak olan kişiler, miras payının kendilerine teslim edilmesini isteyebilir.

4.4. Gaibin hem mirasbırakan, hem mirasçı olması

Bu durumda gaibe düşecek miras payı kendilerine kalacak olanlar, ayrıca bir gaiplik davası açmak zorunda kalmaksızın miras payının kendilerine teslim edilmesini isteyebilirler.


You may also like...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir