Mala Zarar Verme Suçu ve Mağdurun Tazminat Hakkı

Hangi eylemler mala zarar verme suçunu oluşturur?

Kanun koyucu mala zarar verme suçunu oluşturan seçimlik eylemleri şöyle sıralamıştır: yıkma, tahrip etme, yok etme, bozma, kullanılamaz hale getirme veya kirletme. Bu eylemler mağdurun taşınır ya da taşınmaz malını kısmen ya da tamamen etkileyecek ölçüde gerçekleştirilmiş olabilir. İlgili hüküm mağdurun sahibi olduğu hayvanlar hakkında da kullanılmaktadır.

Mala zarar verme suçunun cezası ne kadardır? Cezayı artıran sebepler var mıdır?

Eğer nitelikli bir hal bulunmuyorsa, sanık dört aydan üç yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılır. Nitelikli bir hal mevcutsa ceza artabilir. Şöyle ki, aşağıda sayılan durumlar varsa seçenek olarak adli para cezası da öngörülmeden bir yıldan dört yıla kadar hapis cezasına hükmedilir:

  • Kamu kurum ve kuruluşlarına ait, kamu hizmetine tahsis edilmiş veya kamunun yararlanmasına ayrılmış yer, bina, tesis veya diğer eşya hakkında,
  • Yangına, sel ve taşkına, kazaya ve diğer felaketlere karşı korunmaya tahsis edilmiş her türlü eşya veya tesis hakkında,
  • Devlet ormanı statüsündeki yerler hariç, nerede olursa olsun, her türlü dikili ağaç, fidan veya bağ çubuğu hakkında,
  • Sulamaya, içme sularının sağlanmasına veya afetlerden korumaya yarayan tesisler hakkında,
  • Grev veya lokavt hallerinde işverenlerin veya işçilerin veya işveren veya işçi sendika veya konfederasyonlarının maliki olduğu veya kullanımında olan bina, tesis veya eşya hakkında,
  • Siyasi partilerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve üst kuruluşlarının maliki olduğu veya kullanımında olan bina, tesis veya eşya hakkında,
  • Sona ermiş olsa bile, görevinden ötürü öç almak amacıyla bir kamu görevlisinin zararına olarak.

Aşağıdaki şekillerle işlenmişse ceza bir katına kadar artırılır:

  • Yakarak, yakıcı veya patlayıcı madde kullanarak,
  • Toprak kaymasına, çığ düşmesine, sel veya taşkına neden olmak suretiyle,
  • Radyasyona maruz bırakarak, nükleer, biyolojik veya kimyasal silah kullanarak.

Suçun işlenmiş olması durumunda re’sen soruşturma ve kovuşturma başlatılabilir mi?

Suçun nitelikli şekli söz konusuysa mağdurun şikayeti gerekmeden fail cezalandırılır. Fakat temel şekliyle işlenmişse, mağdurun şikayeti olmadıkça mala zarar suçundan dolayı kimse sorumlu tutulamaz. Bunun istisnai hali hırsızlık suçunu işlemek amacıyla mala zarar vermektir. Örneğin bir evde hırsızlık yapmak için camı kıran kişi, mağdur şikayetçi olmasa bile hem hırsızlıktan hem de mala zarar verme suçundan ceza alır.

Şahsi cezasızlık ve cezada indirimi gerektiren haller nelerdir?

Mala zarar vermenin aşağıdaki kişilerin zararına işlenmesi halinde, sanık hakkında cezaya hükmolunmaz:

  • Haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden birinin,
  • Üstsoy veya altsoyunun veya bu derecede kayın hısımlarından birinin veya evlat edinen veya evlatlığın,
  • Aynı konutta beraber yaşayan kardeşlerden birinin.

Aşağıdaki kişilerin zararına olarak işlenmesi halinde, sanık hakkında şikayet üzerine verilecek ceza, yarısı oranında indirilir:

  • Ayrılık kararı verilmiş olan eşlerden birinin,
  • Aynı konutta beraber yaşamayan kardeşlerden birinin,
  • Aynı konutta beraber yaşamakta olan amca, dayı, hala, teyze, yeğen veya ikinci derecede kayın hısımları.

Etkin pişmanlık gösterilirse ceza azalır mı?

Evet, pişmanlığın gösterilme zamanına göre indirim oranı değişir. Şöyle ki, suç tamamlandıktan sonra ve fakat bu nedenle hakkında kovuşturma başlamadan önce, failin pişmanlık göstererek mağdurun uğradığı zararı aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen gidermesi halinde, verilecek cezanın üçte ikisine kadarı indirilir.

Pişmanlık kovuşturma başladıktan sonra ve fakat hüküm verilmezden önce gösterilmişse verilecek cezanın yarısına kadarı indirilir.

Kısmen geri verme veya tazmin halinde etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilmesi için, ayrıca mağdurun rızası aranır.

Fail etkin pişmanlık göstermese bile mağdur zararını tazmin edebilir mi?

Evet, hukuk mahkemeleri önünde maddi ve/veya manevi tazminat davası açma yoluyla zarar tazmin edilebilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

error: Content is protected !!