Vasi Tayini Davası ve Vasi Tayinine İtiraz

Vasi Tayini

Bu yazıda vesayet, vasi tayini, vasi seçimi ve vasi atama kararına itiraz başlıkları incelenmiştir.

Vesayet

Medeni Kanunumuzda yer alan vesayet kurumu, tek tip olarak düzenlenmemiştir. Temel olarak kamu vesayeti ve özel olarak olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Her ikisinde de vasinin yaptığı işlemlere üst makamlar bulunmaktadır. Kamu vesayeti, vesayet makamı ve denetim makamı tarafından yürütülmektedir. Özel vesayette ise bunların sorumlu olduğu yükümlülüklerin bir kısmı aile meclisine devredilmiştir. Bu meclisi oluşturan kişiler kısıtlının hısımları olmalıdır. Belirtmek gerekir ki kısıtlanan kişinin menfaati gerektiriyorsa aile meclisi değiştirilebilir veya özel vesayet sona erdirilebilir.

Vasi Tayini Gerektiren Haller

Vasi tayini yapılabilmesi kişi kısıtlı (mahcur) ya da çocuk olmalıdır. Aşağıda bulunan durumlardan birinin varlığı halinde vasi tayini davası açılabilecektir.

Küçüklük: Çocuklar kural olarak velayet altındadırlar. Velayet altında olmayan çocuklar ise vesayet altına alınırlar.

Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı: Kişinin bu sebeple kendi işlerini yapamaması, bakıma ihtiyaç duyması veya diğerlerinin güvenliğini tehlikeye düşürmesi durumunda vasi tayini gerekir.

Savurganlık, kötü yönetim: Bu kişiler, malvarlıklarını kötü yönetmeleri yüzünden kendilerini ya da ailelerini yoksulluğa düşürme tehlikesi yaratmışlarsa, kısıtlanırlar.

Hapis cezası: Bir yıl ve üzeri özgürlüğü bağlayıcı cezaya mahkum olan kişilere vasi tayin edilir.

Madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı: Bu durumda da vesayet altına alma, yoksulluğa düşme tehlikesinin engellenmesi sebebine dayanır.

Kişinin vasi atanmasını kendisinin istemesi: Kişi, bazı hallerden ötürü işlerini göremiyorsa kendisine vasi tayini yapılmasını isteyebilir.

Vasi Tayinini ve Diğer Vesayet İşlerini Yapmaya Yetkili Yer Neresidir?

Vesayet işlerinde yer bakımından yetki çocuğun veya kısıtlı kişinin ikametinin bulunduğu yer vesayet dairesidir. Ayrıca belirtelim ki kısıtlının ikametini değiştirebilmesi aile meclisinin ya da vesayet makamının onay vermesine bağlıdır. Yerleşim yerinin değişmesiyle birlikte yeni yetkiler de yeni adreste bulunan vesayet makamına geçer.

Kimler Vasi Olabilir?

Gerekirse birden çok kişinin vasi olarak atanması mümkündür. Ancak istisnai bir durum söz konusu olmadıkça sadece bir kişi seçilmelidir. Bu kişi belirlenirken yerleşim yerleri ve kişisel ilişki gibi faktörler göz önüne alınacaktır. Dolayısıyla eş ve yakın hısımların seçimde öncelikli olabilir. Elbette vesayet altına alınacak kişinin vasi seçiminde kimi istediği de önem arzeder. Kimi durumlarda kısıtlının kendisi yerine anne babası da öneride bulunabilir. Vesayet makamının verdiği karar ilan edilecektir.

Vasi tayini davasında verilen karara rağmen, görevden kaçınmayı talep etmek ya da bu karara itiraz etmek mümkündür. Vasi tayinine itiraz ilamın öğrenilmesini izleyen 10 gün içinde yapılmalıdır.

Vasi olarak atanan, vesayet altındakiyle aynı yerleşim yerinde oturuyorsa görevi kabul etmekle yükümlüdür. Ancak atama aile meclis tarafından gerçekleşmişse bu görevi kabul yükümlülüğü yoktur. Bazı durumlarda atamayı aile meclisi yapmamış olsa da kişi, görevi reddedebilir. Bu durumlar kişinin kendisinden kaynaklanmaktadır. Örneğin kişi yaşlıysa, sağlığı iyi değilse, başka birisinin zaten vasiliğini yapmaktaysa, halihazırda en az beş çocuğun velisiyse veya milletvekili, bakan, hakim, savcı vd. ise vasilik görevi reddedilebilir. Bunun dışında vasi ataması kararına itiraz etmek de mümkündür. Fakat bu itiraz kabul edilebilir bulunmayabilir.

Kimi hallerdeyse kişi istese bile vasi olarak tayin edilememektedir. Bu haller kısıtlılık ve menfaat çatışması gibi durumlardır.

Vasi Olmak İstememe ve Vasilik Kararına İtiraz

Atanmanın gerçekleşmesiyle birlikte belli bir süre içinde vasi tayini kararına itiraz edilebilir. Zira vasi olarak atanan kişi bu görevi kabul etmek istemeyebilir veya bir başkası bu atamayı yanlış bulabilir. Bu durumda itiraz haklı bulunup yeni bir kişiyi tayin edilebilir ya da itirazın yerinde görülmeyebilir. Yerinde görülmezse, son kararı denetim makamı verecektir.

Vesayet Davasına İlişkin İçtihatlar

  1. Mirasçı …’ın tereke temsilcisi …’in şahsına yönelik temyiz itirazının incelenmesine gelince; miras ortaklığı temsilcisi özel kayyım niteliğindedir. TMK’nin 431. maddesi uyarınca vasi tayinindeki usul kayyım (mümessil) için de uygulanır. Medeni Kanun hükümleri gereğince vasinin sıfatına karşı yapılan itirazlar ve vasinin kaçınma nedenlerini inceleme göreviyle ilgili kanuni hükümlerin temsilciye yapılan itirazın ya da kaçınma sebeplerinin incelenmesinde de göz önüne alınması mecburidir. Vesayet makamı itirazı reddederse, incelemeyi asliye hukuk mahkemesi yapar.
  2. Vasi tayiniyle ilgisi olanların, vesayet makamının aldığı kararlara karşı tebliğini izleyen 10 gün içinde itiraz edebileceği, gerekirse asliye hukuk mahkemesinin duruşma yaparak bu itiraz hakkında son kararı vereceği hükme bağlandığından sulh hukuk mahkemesinin husumete izin talebinin reddine dair kararın itirazı incelemesinin Medeni Kanuna göre denetim makamı tarafından yapılması gerektiğinden, istem konusunda denetim makamınca karar verilmek üzere dosyanın iadesine…

You may also like...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

error: Content is protected !!