Vasiyetname Hazırlama ve Vasiyetten Dönme

Bu yazıda öncelikle hukukumuzun kabul ettiği vasiyetname hazırlama yöntemleri üzerinde durulmuş, ardından yapılan vasiyetnameden nasıl dönüleceği hususu değerlendirilmiştir. Vasiyetname yazılırken dağıtılan payların geçerli sonuç doğurup doğurmaması ise usulden bağımsız bir sorundur ve burada bu hususa değinilmemiştir. Bu nedenle avukat yardımı alınması tavsiye edilir. Zira geçerli olarak tanzim edilen birçok vasiyetname ve miras sözleşmesi tasarruf sınırlarını aşan kazandırmalar içerdiğinden, miras bırakanın iradesi vasiyetnamede yazıldığı gibi sonuç doğuramamaktadır.

Miras hukukuna ilişkin diğer yazılarımıza ulaşmak için tıklayınız.

1. Vasiyetname Hazırlama

Vasiyetname, tek taraflı yapılan bir ölüme bağlı tasarruftur. Hukukumuzda üç farklı şekilde vasiyetname tanzim etmek mümkündür. Bunlar resmi, el yazılı ve sözlü vasiyetnamedir.

1.1. Resmi Şekilde Hazırlama

Resmi vasiyetname hazırlamak için iki tanıkla beraber notere gidilmelidir. Seçilen tanıklar ve noterin fiil ehliyeti bulunmalıdır. Ayrıca bunlar bir ceza yargısı sonucunda kamu hizmetinden yasaklanmış olmamalı; okur yazar olmalı; mirasbırakanın yakın hısımlarından olmaması gerekir.

Düzenlemeye katılan tanıklara, notere ve bu kişilerin eşlerine, üstsoy ve altsoyuna ve kardeşlerine ve bu tasarrufla kazandırma yapılamaz.

Bu vasiyetnamenin aslını noter saklayacaktır. Dolayısıyla en güvenli metodun resmi şekil olduğu söylenebilir. Ancak şekil şartına uygunsuzluk bunu geçersiz hale getirecektir.

1.2. El Yazılı Vasiyetname Hazırlama

El yazılı vasiyetname hazırlamak için düzenlemenin yapıldığı tarih gün/ay/yıl açık olacak şekilde belirtilmeli ve bütünüyle vasiyetnameyi hazırlayan mirasbırakanın el yazısıyla yazılmış olmalıdır. İmza da ıslak imza olmalıdır. Durum böyle olmakla beraber favor testamenti ilkesi gereği işlemin ayakta tutulması öncelikli olduğundan, tarih tam olarak açıkça yazılmamış olmakla birlikte çıkarım yapılarak bu gün bulunabiliyorsa tasarruf yine geçerli olacaktır. Bilgisayar veya daktilo gibi araçlar yardımıyla yazılmış olan metinler geçerli bir ölüme bağlı tasarruf olarak kabul edilemeyeceklerdir.

1.3. Sözlü Vasiyet

Olağanüstü durumlar yüzünden diğer şekillerde yapılabilmesi mümkün değilse, miras bırakan sözlü vasiyet yoluna başvurabilir. Bunun için son istekler iki tanığa anlatılır ve bu istekleri yazdırma görevi yüklenir. Resmi vasiyetname düzenlenmesinde yer alan okur yazar olma şartı haricinde, tanıklara ilişkin yasaklar, sözlü vasiyet hazırlanmasında kullanılan tanıklar için de geçerli olacaktır.

Eğer mirasbırakan için daha sonra diğer biçimlerde vasiyetname yapma olanağı doğarsa, bu olanağın doğmasını izleyen bir ay geçtikten sonra sözlü vasiyet hükmünü yitirecektir. Dolayısıyla ölüme bağlı tasarrufu yeni baştan yapmak gerekecektir.

2. Vasiyetten Dönme

Mirasbırakanın yapmış olduğu tek taraflı bu tasarruf geri dönülemez bir işlem değildir. Geri dönme için hukukumuzda üç farklı yol öngörülmüştür. Bunlar yeni vasiyetname hazırlamak, vasiyetnamenin yok edilmesi ve sonraki tasarruflardır.

2.1. Yeni Vasiyetname Hazırlamak

Bu yol izlenerek vasiyetten dönülebilmesi için yine hukukumuzda öngörülmüş olan vasiyetname yapma şekillerinden birine uyularak yenisini hazırlamak gerekmektedir. Vasiyetin tamamından dönülebileceği gibi, yalnızca bir kısmından dönüş de söz konusu olabilir.

vasiyet yazma
Ölüme bağlı tasarrufların mirasçılar tarafından iptal edilmesi de mümkündür. Ancak bunun için iptal davası açılması gerekir.

2.2. Yok Etme

Yok edilen vasiyetname de hükümsüz kalmaktadır. Eğer üçüncü kişinin kusuruyla veya kaza sonucunda yok etme gerçekleşmişse, mirasbırakanın bunlardan tazminat isteme hakkı saklıdır.

Ayrıca TMK m. 578 gereği mirasbırakanı kasten ve hukuka aykırı olarak sürekli şekilde ölüme bağlı tasarruf yapamayacak duruma getirenler mirastan yoksun olacaklardır.

2.3. Sonraki Tasarruflar

Önceki vasiyetname ortadan kaldırılmaksızın yeni bir tanesi yapılmışsa, sonraki tasarruf öncekinin yerini alacaktır. Ayrıca belirli mal bırakma vasiyeti söz konusu ise söz konusu mal üzerinde mirasbırakanın vasiyeti ile çelişen bir tasarrufta bulunmasıyla vasiyet ortadan kalkacaktır. Örneğin vasiyet edilen arabanın mirasbırakan tarafından, ölümünden önce başkasına satılması durumunda bu vasiyet hükümsüz olacaktır. Ancak mirasbırakan, vasiyetinde bu gibi durumlar için arabanın değerinin nakden verilmesini de vasiyet etmiş olabilir, öyleyse bu değer talep edilebilecektir. Eğer böyle bir durum söz konusu değilse vasiyet ortadan kalkar.

Yapılan tasarrufun aynı zamanda hukuken geçerli olması gerekmektedir. Örneğin muvazaa nedeniyle sakat olan hukuki işlem, belirli mal bırakma vasiyetini ortadan kaldırmamaktadır.

3. El Yazılı Vasiyetname Örneği

VASİYETNAME

Ben …(ad-soyad).., terekemde bulunan mallardan kitaplarımı arkadaşım …’a, mutfak malzemelerimi …’a, taş koleksiyonumu kuzenim …’a, bilgisayarımı …’a ve kalanları kızım …’a vasiyet diyorum. …/…/…..

İsim – Soyisim

İmza


Vasiyetnamede Parmak Basılması; Okuma Yazma Bilenlerin, Bilmeyenlere Mahsus Yöntemle Vasiyetname Düzenleyebilmesi

“…Davacı; mirasbırakan (kızkardeşi) …’ın 07/02/2014 tarihinde öldüğünü, İstanbul 2. Noterliğinin 25/03/2010 tarihli 3686 sayılı düzenleme şeklindeki vasiyetname ile … lehine vasiyet yaptığını, Büyükçekmece 2. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2014/152-332 sayılı dosyasında vasiyetnamenin okunduğunu, murisin vasiyetnamenin düzenlendiği tarihte fiil ehliyetinin bulunmadığını, alınmış doktor raporunun yetersiz olduğunu, gerçeği yansıtmadığını, murisin düzenlettiği vasiyetnamenin şekil şartına uygun olmadığını, murisin okuma-yazma bildiğini, vasiyetnamede imza kullanmadığını, parmak basmak suretiyle vasiyetnamenin düzenlendiğini, bu nedenle vasiyetnamenin yasal şekle uygun olmadığından dolayı geçersiz olduğunu, belirterek vasiyetnamenin şekil ve esas bakımından iptaline, saklı payının adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir…
İlk derece mahkemesince; “…murisin olay tarihinden önce tedavisine ilişkin herhangi bir bilgiye rastlanmadığı, dosya içinde tanık delili dahil bu konudaki iddiaya ilişkin herhangi bir delil bulunmadığı, aksine vasiyetname öncesi düzenlenen sağlık kurulu raporunda murisin akli dengesinin yerinde olduğu hususunun ifade edildiği, bu durumda hukuki ehliyetsizlik iddiası ile ilgili dosya içerisinde herhangi bir delil ya da emare bulunmadığından bu aşamada bilirkişi incelemesi yapılmasının sonuca etkili olmayacağı, usul ekonomisi kuralları ve özellikle yargılamanın en az giderle bitirilmesi zorunluluğu nazara alındığında dosyanın bilirkişiye tevdi edilmesinin uygun olmadığı, davacı tarafın konu ile ilgili ispat yükümlülüğünü yerine getiremediği sonucuna varılmakla anılan husustaki talebin reddine hükmedilmiştir.
Dava konusu olayda davacı tarafça ilgili vasiyetnamenin okuma yazma bilmeyen kişiler için ön görülen usule göre düzenlendiği, buna karşın anılan kişinin okuma yazma bildiği gerekçesiyle de vasiyetnamenin iptali talep edilmiştir. Yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarına göre okur yazar olan kişilerin okuma yazma bilmeyen kimselere mahsus şekilde vasiyetname düzenleyebilecekleri ve ölüme bağlı tasarrufların yorumunda onları geçersiz kılacak şekilde değil, geçerliliğini sağlayacak biçimde yorum yapılması gereği açıktır.
Dava konusu olayda davacı tarafın anılan husustaki iddiası kabul edilse bile (dosyaya bu konuda da açık bir delil sunulmamıştır.) muris için TMK nun 533 maddesi uyarınca okuma yazma bilenler için ön görülen vasiyetname usulüne uyulmayıp, aynı kanunun 535. Maddesi uyarınca vasiyetname düzenlemesi hukuken geçerlidir…
Şu durumda, ehliyetsiz olduğu ileri sürülen mirasbırakanın işlem tarihinde fiil ehliyetinin olup olmadığının tesbiti için Adli Tıp Kurumundan rapor alınması gerekmektedir…” Y. 3. HD., 2019/12 E., 2019/7633 K.

error: Content is protected !!